Józef Czapski. Człowiek epoki

Gośćmi spotkania w ustanowionym przez Sejm RP Roku Józefa Czapskiego (1896-1993) byli prof. Jerzy Fiećko, dr Agata Janiak oraz prof. Ryszard K. Przybylski. Z przyczyn losowych na spotkanie nie dotarł prof. Andrzej Franaszek. Rozmowa toczyła się zarówno o rosyjskich, jak i francuskich kontekstach biograficznych Czapskiego, o filozofii, malarstwie, pisarstwie. O jego długim życiu i doświadczeniu, które stworzyło z niego człowieka oraz świadka epoki.

Czapski był człowiekiem wyjątkowym – artystą i świadkiem, przez całe życie malował, pisał i zapisywał. Jego twórczość plastyczna istotnie zmieniała się w czasie, eseistyka dotyczyła przede wszystkim sztuki, ale także literatury, zaś obszerne dzienniki i wspomnienia oraz korespondencja to kopalnia wiedzy o wieku XX. Wystarczy przypomnieć, że to Czapski poszukiwał od 1942 roku zaginionych oficerów polskich, a potem należał do komisji badającej zbrodnię katyńską. Od 1946 roku współtworzył paryską „Kulturę”, a w jej redakcji, w Maisons-Laffitte, mieszkał do końca życia.
Wydarzeniu towarzyszyła wystawa prac malarek z Koła Lekarzy Malujących Wielkopolska Izba Lekarska. Artystki: Katarzyna Bartz-Dylewicz, Aleksandra Berezowska, Ewa Brodziak, Jolanta Silska-Hałupka, Grażyna Szukalska i Barbara Żyła zmierzyły się z dziełami Czapskiego, tworząc kopie jego prac. Miało to miejsce na plenerze w Zamku w Wojnowicach, będącym siedzibą Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego, kontynuującego tradycje Maisons-Laffitte. Inspiracją była świeżo wydana książka Erica Karpelesa „Prawie Nic” będąca biografią Czapskiego (2019). Pandemia zatrzymała planowaną ekspozycję i dopiero teraz, przy okazji Czwartku Literackiego w Pałacu Działyńskich dzieła te zostały wystawione po raz pierwszy.

Nasi Goście:

prof. Jerzy Fiećko – badacz związany z Zakładem Literatury Romantyzmu poznańskiej polonistyki. Jego zainteresowania z zakresu sztuki, filozofii i polityki, którym dał wyraz m.in. w książce Rosja Krasińskiego. Rzecz o nieprzejednaniu, wykraczają jednak poza XIX w. Działacz opozycji komunistycznej w latach 80.

prof. Andrzej Franaszek – pisarz, krytyk literatury współczesnej; wykładowca na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie. Autor wnikliwej biografii Zbigniewa Herberta oraz wielokrotnie nagradzanej książki o Czesławie Miłoszu. Obecnie pracuje nad monografią o Józefie Czapskim.

dr Agata Janiak – kierowniczka Działu Rękopisów w Ossolineum. Autorka książek: Ten, który widzi. O twórczości literackiej Józefa Czapskiego, opartej w dużej mierze na niepublikowanych dziennikach i listach malarza, oraz Czapski samotny. Kilka refleksji o „Dziennikach wojennych” Józefa Czapskiego.

prof. Ryszard K. Przybylski – znawca literatury i sztuki, zwłaszcza XX w.; związany z dwiema poznańskimi uczelniami: UAM i UAP. Autor tekstów o kulturze nowoczesnej oraz popularnej, m.in. książek: Być i pisać. O prozie Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Wszystko inne. Szkice o literaturze, sztuce i kulturze współczesnej. Wielokrotny członek Kapituły Nagrody Artystycznej przy Radzie Miasta Poznania.

28 maja 2026
Czwartek
18:00
Pałac Działyńskich w Poznaniu
20261020
Józef Czapski. Człowiek epoki
jpg

Bądź na bieżąco

ZAMEK w Kórniku
ul. Zamkowa 5
62-035 Kórnik
+48 61 817 00 81
+48 531 998 263 
sekretariat.zamek@bk.pan.pl

PAŁAC DZIAŁYŃSKICH w Poznaniu
Stary Rynek 78/79
61-772 Poznań
+48 61 852 48 44
+48 531 785 081
sekretariat.palac@bk.pan.pl

© 2026