Dziedzictwo, które żyje

Obchodzimy właśnie wyjątkowy, podwójny jubileusz. W 1826 roku Tytus Działyński zaczął przenosić swoją bibliofilską kolekcję do Zamku w Kórniku. Zamku, o którym najstarszy zachowany dokument pochodzi z 1426 roku. Świętujemy wspólnie z Arboretum w Kórniku oraz Szkółkami Kórnickimi, których początek także związany jest z osobą hrabiego Działyńskiego. Dziś wszystkie te instytucje łączy przynależność do Polskiej Akademii Nauk oraz serdeczna współpraca. Włodarze Kórnika zdecydowali się rok 2026 ustanowić Rokiem Kórnickiego Dziedzictwa. 

Rok 2026 to prawdziwe kórnickie, wielkopolskie, a właściwie ogólnopolskie święto, wszak obchodzimy 200-lecie Biblioteki Kórnickiej oraz 600-lecie Zamku w Kórniku. Zamek w ciągu tych sześciu wieków był wprawdzie kilka razy przebudowany przez kolejnych właścicieli, ale zachował swój oryginalny kształt, ponieważ nigdy nie został zniszczony w trakcie burzliwych dziejów naszego kraju. Niegdyś stanowił rezydencję mieszkalną, a dziś jest zabytkiem wpisanym do rejestru Pomników Historii, który rokrocznie odwiedza ponad sto tysięcy turystów z Polski i świata. Kolekcja Biblioteki Kórnickiej, której część wpisana została na listę UNESCO, sytuuje ją wśród najważniejszych polskich książnic, a z jej zasobów regularnie korzystają polscy i zagraniczni badacze.

Te jubileusze stanowią wyjątkową okazję, aby przypomnieć i uhonorować dziedzictwo rodzin Działyńskich oraz Zamoyskich, które stworzyły to miejsce, a zarazem by konsekwentnie nadal promować wspólnie jego nietuzinkową wartość. Nasze działania, jako instytucji publicznej, związanej dziś z Polską Akademią Nauk, mają charakter naukowy, popularyzacyjny oraz kulturotwórczy.

Panorama obchodów

W 2026 roku planujemy cykl wydarzeń związanych z Biblioteką i Zamkiem, pod wspólnym tytułem: Dziedzictwo, które żyje. 200 lat Biblioteki Kórnickiej i 600 lat Zamku w Kórniku. Całkowicie odmieniliśmy z tej okazji zamkowy hol na pierwszym piętrze, wprowadzając do niego nowoczesne i zaskakujące rozwiązania wystawiennicze. Pojawiła się w nim jubileuszowa wystawa Otoczone troską. Kórnickie dziedzictwo w dziewięciu odsłonach, która opowiada o naszej kolekcji, podkreślając zarazem ogrom działań, jakie od wielu dekad podejmują bibliotekarze, konserwatorzy i inni pracownicy naszej instytucji, by ochronić te wyjątkowe zbiory i przekazać je kolejnym pokoleniom.

W prestiżowych, a zarazem otwartych dla szerokiej publiczności miejscach pokazywać będziemy naszą wystawę plenerową, stanowiącą mobilną wersję tej z Zamku, a integralną częścią projektu będzie wystawa online, zapewniająca stały dostęp do treści edukacyjnych oraz opowieści jubileuszowej.

Pracujemy ponadto nad albumem prezentującym dwieście skarbów wybranych z naszej biblioteczno-muzealnej kolekcji, który ukaże się pod koniec roku. Nie zabraknie też filmu o Zamku w Kórniku, który łączyć będzie wiedzę ekspercką z wartką, wciągającą narracją. Jesienią organizujemy konferencję naukową o miejscu tradycyjnej biblioteki w nowoczesnym świecie. W jubileuszowym roku pojawią się też wykłady, spotkania, warsztaty oraz imprezy plenerowe. Kalendarium wydarzeń stale się rozrasta.

Przyjaciele, w towarzystwie których świętujemy

Swoje 200-lecie obchodzą w tym roku także inne, pod wieloma względami bliskie nam instytucje: Arboretum w Kórniku (należące do Instytutu Dendrologii PAN) oraz Szkółki Kórnickie (będące Zakładem Doświadczalnym PAN). Arboretum to nie tylko niezwykle bogata kolekcja drzew i krzewów, które dają radość oraz wytchnienie rzeszom spacerowiczów, ale przede wszystkim ważna na światowej mapie przestrzeń prowadzenia badań naukowych i upowszechniania wiedzy dendrologicznej. Szkółki zaś to jeden z najstarszych tego rodzaju zakładów w Polsce, nieprzerwanie i znakomicie prowadzony od czasów Tytusa Działyńskiego. W sposób godny podziwu dba zarówno o promocję rodzimych gatunków, a zarazem odważnie poszerza swoją ofertę o okazy sprowadzane z najlepszych szkółek europejskich, i nie tylko. Wobec takich jubileuszy Miasto i Gmina Kórnik wraz Burmistrzem nie pozostali oczywiście obojętni. Rada Miasta uchwaliła rok 2026 Rokiem Dziedzictwa Kórnickiego i aktywnie włączyła się w organizację obchodów oraz wsparła świętujące instytucji. To wspaniały przykład serdecznej i zaangażowanej współpracy lokalnej.