Jak tłumaczyć Owidiusza?

 

Listopad często kieruje nasze myśli w przeszłość. Spotkanie 20 listopada o godz. 17.00, to doskonała przestrzeń, by przenieść się o ponad dwa tysiące lat i porozmawiać o Owidiuszu – antycznym elegiku oraz… skandaliście.

Owidiusz, właśc. Publiusz Owidiusz Nazo (43 r. p.n.e. – 17 lub 18 r. n.e.) to rzymski poeta i jedna z najważniejszych postaci w dziejach poezji łacińskiej i europejskiej. Aktualność jego utworów może zaskoczyć i zaciekawić niejednego współczesnego czytelnika. Nie tylko dla sensacji przypomnijmy, że utwory Owidiusza, zwłaszcza te o treści erotycznej, były wielokrotnie cenzurowane w ciągu historii.

Jedno z jego dzieł: Ars amatoria (Sztuka kochania) trafiło w XVI w. na trydencki Indeks ksiąg zakazanych, regularnie było palone albo cenzurowane. Jeszcze na początku XX w. zakazane zostało przez Stowarzyszenie Bibliotek Amerykańskich, nie można było również wwozić go do Stanów Zjednoczonych. W latach 30. rząd III Rzeszy usunął Owidiusza z programu nauczania niemieckich szkół. Dla polskich artystów okresu zaborów oraz PRL-u Owidiusz stał się symbolem poety–wygnańca, wymazywanego i usuwanego z rodzimych bibliotek, dlatego chętnie sięgali po tę postać w swoich utworach.

Grupa badaczy z Instytut Filologii Klasycznej UAM pod kierunkiem prof. Elżbiety Wesołowskiej postanowiła przetłumaczyć wszystkie dzieła Owidiusza na nowo – bez cenzurowania go i ugładzania. W 2024 r. nakładem Wydawnictwo Universitas ukazał się pierwszy tom ich wytężonej pracy – Amory, a całe przedsięwzięcie otrzymało Nagrodę „Literatura na Świecie” w kategorii: Inicjatywa wydawnicza.

Na tytułowe pytanie: Jak tłumaczyć Owidiusza? odpowiedzą sami tłumacze:

Aleksandra Arndt, Łukasz Berger oraz Monika Miazek-Męczyńska
Prowadzenie: Piotr Bering
___________________________________________

Poniżej kilka informacji o naszych Gościach:

Dr Aleksandra Arndt – tłumaczka z języka łacińskiego (m.in. elegii miłosnych Tibullusa) i niemieckiego. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się na translatoryce i komparatystyce literackiej.

Dr Łukasz Berger – filolog klasyczny i hispanista, badacz komedii rzymskiej; reżyser Studenckiego Teatru Klasyków „Sfinga”. Badacz pragmatyki językowej oraz teorii komunikacji.

Prof. Monika Miazek-Męczyńska – filolożka klasyczna, tłumaczka i edytorka pism Michała Boyma; autorka poetyckich tomików dla dzieci przybliżających antyk. Interesuje się poezją epoki augustowskiej, epistolografią i recepcją antyku w czasach nowożytnych.

Prof. Piotr Bering – mediolatynista i historyk średniowiecza. W swoich pracach skupia się głównie na średniowiecznym teatrze łacińskim oraz recepcji kultury antycznej w średniowieczu i renesansie.

20 listopada 2025
Czwartek
17:00
Pałac Działyńskich w Poznaniu
20251121
Jak tłumaczyć Owidiusza
pdf

Bądź na bieżąco

ZAMEK w Kórniku
ul. Zamkowa 5
62-035 Kórnik
+48 61 817 00 81
+48 531 998 263 
sekretariat.zamek@bk.pan.pl

PAŁAC DZIAŁYŃSKICH w Poznaniu
Stary Rynek 78/79
61-772 Poznań
+48 61 852 48 44
+48 531 785 081
sekretariat.palac@bk.pan.pl

© 2026