Walka o Morskie Oko w Tatrach 1811-1909
Dzieło uwzględnia nieopublikowane do tej pory Wspomnienia moje odnośnie do sporu granicznego przy Morskim Oku sędziego Aleksandra Mniszka Tchorznickiego, arbitra strony austriackiej (galicyjskiej) w procesie w Grazu. Przybliża postacie Władysława hr. Zamoyskiego, prof. Oswalda Bazera, a także autora Wspomnień… Pokazuje również szerszy kontekst problemu sporu o „perłę tatrzańską”. Opisuje aspiracje Polaków mieszkających w Galicji. Z jednej strony ukazuje chęć budowania podmiotowości polskiego społeczeństwa w ramach Cesarstwa Austro-Węgierskiego, ale nie tylko, bo proces był śledzony i komentowany w zaborze pruskim i rosyjskim. Z drugiej strony przedstawia przyczynek do budowania granic Polski. Była w tym jakaś racjonalność polskiego społeczeństwa, Towarzystwa Tatrzańskiego, ale przede wszystkim Władysława hr. Zamoyskiego. Dalekowzroczne myślenie właściciela dóbr zakopiańskich o „najpiękniejszym zakątku Tatr”, polskich Tatr jest nie do przecenienia.
Publikacja wpisuje się również w szereg opracowań naukowych mających na celu przypomnienie doniosłej roli polskiej arystokracji, w szczególności rodów Działyńskich i Zamoyskich w działaniach na rzec odzyskania niepodległości. Publikacja finansowana jest z zasobów Fundacji Zakłady Kórnickie. To ponadczasowe przyrzeczenie, które składamy składamy każdym dziełem, każdym wysiłkiem Fundatorowi Fundacji Zakłady Kórnickie tak, by budowanie Ojczyzny zaznaczać na każdym polu aktywności.
Nota edytorska
Przedmowa:
Dariusz Grzybek
Autor:
Jerzy M. Roszkowski
Rękopis:
Aleksander Mniszek Tchorznicki, Wspomnienia odnośnie do sporu granicznego przy Morskim Oku w opracowaniu Jerzego M. Roszkowskiego; rkps w zbiorach Muzeum Historycznego w Sanoku
Indeksy:
Urszula Namiota
Opracowanie graficzne:
Urszula Namiota
Redakcja:
Urszula Namiota
Fotografie:
Jan Jasuwienas, Piotr Namiota, Jadwiga Pierzchalska, Mikołaj Potocki, Henryk Schabenback; zbiory Biblioteki Kórnickiej Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu, Muzeum Historycznego w Sanoku, Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem, Narodowego Archiwum Cyfrowego w Warszawie, zbiory prywatne
Ilustracje na stronach:
s. 233: Pamiątkowa tablica nad Morskim Okiem, odsłonięta 13 września 2002 r. z okazji 100. rocznicy rozstrzygnięcia sporu. Płytę wykonał artysta plastyk Karol Gąsienica Szostak, a widniejącą na niej inskrypcję ułożył Jerzy M. Roszkowski, fot. Jan Jasuwienas
s. 202: Widok na Morskie Oko z Kazalnicy, fot. Piotr Namiota
s. okładki: Widok na Morskie Oko, fot. Piotr Namiota
Druk:
Zakład Poligraficzny Moś i Łuczak, Sp.j., Poznań
Copyright by Fundacja Zakłady Kórnickie, 2018
