Kultura uczy (się) AI.
Sztuczna inteligencja w humanistyce cyfrowej
Tematyka
Sztuczna inteligencja coraz śmielej wkracza w świat nauki i kultury. Zmienia sposoby gromadzenia, opracowywania, udostępniania i interpretowania dziedzictwa, otwierając przed nami nowe możliwości, a zarazem stawiając pytania, których nie sposób pozostawić bez odpowiedzi: o odpowiedzialność, zaufanie, dostępność, prawa użytkowników oraz granice technologicznego pośrednictwa.
Konferencja będzie przestrzenią spotkania przedstawicieli i przedstawicielek świata nauki, bibliotek, archiwów, instytucji kultury oraz środowisk związanych z rozwojem technologii cyfrowych. Grono ekspertek i ekspertów, które przyjęło nasze zaproszenie, podejmie rozmowę o roli sztucznej inteligencji w humanistyce cyfrowej, pracy z zasobami kultury oraz tworzeniu nowoczesnej infrastruktury wiedzy. W centrum tej refleksji znajdzie się nie tylko technologia, lecz także człowiek – twórca, badacz, użytkownik i odbiorca dziedzictwa, które dzięki narzędziom cyfrowym może otrzymać nowe życie i dotrzeć do nowych odbiorców.
Program
19 listopada 2026, Pałac Działyńskich, Poznań
9:00–9:55 REJESTRACJA
10:00–11:30 INAUGURACJA
- 10:00–10:30 prof. UAM dr hab. Magdalena Biniaś-Szkopek, dyrektorka PAN Biblioteki Kórnickiej, kierowniczka projektu
Zawsze gościnna i gotowa na nowe – Biblioteka Kórnicka 1826-2026 - 10:30–10:50 Dominik Cieszkowski, zastępca dyrektora Biblioteki Narodowej
Czy AI potrzebuje bibliotek? Od cyfrowych zbiorów do infrastruktury wiedzy - 10:50–11:10 prof. UKSW dr hab. Rafał Wiśniewski, Narodowy Instytut Muzeów
Wychodząc poza teraźniejszość i pielęgnując przeszłość. Rzecz o sztucznej inteligencji (AI) w muzeach - 11:10–11.30 dr Aleksandra Losik, zastępczyni dyrektorki PAN Biblioteki Kórnickiej, przewodnicząca Komitetu Sterującego projektu
Inteligencja projektu. O ludziach, technologii i pierwszym roku wspólnej pracy
11:30–12:30 przerwa kawowa
12:30–14:00 PANEL I
- 12:30–12:50 dr Gabriela Manista
AI i XR w pracy z dziedzictwem kulturowym – odpowiedzialne projektowanie doświadczeń użytkownika - 12:50–13:10 dr Marcin Wilkowski
AI w pracy ze źródłami: potencjał automatyzacji i koszty pośrednictwa oprogramowania - 13:10–13:30 dr Inez Okulska
Jak badacz we mgle – odkrywanie niewidocznego dla ludzkiego oka, ucha i pamięci - 13:30–14:00 dyskusja
14:00–15:00 lunch w holu Pałacu Działyńskich
15:00–16:40 PANEL II
- 15:00–15:20 dr Konrad Maj
Przeszłość, której nie było? Psychologia pamięci i odpowiedzialność za ożywianie historii przez AI - 15:20–15:40 Maria Drabczyk
Pomiędzy otwartością a odpowiedzialnością: instytucje kultury w erze AI - 15:40–16:00 Katarzyna Starosławska
Budowanie cyfrowej infrastruktury wiedzy o dziedzictwie: odpowiedzialność, interoperacyjność i praktyka - 16:00–16:30 dyskusja
16:30–16:40 podsumowanie i zakończenie konferencji
Prelegentki i prelegenci
Dominik Cieszkowski
Maria Drabczyk
prezeska zarządu i kierowniczka Działu Polityk i Rzecznictwa w Centrum Cyfrowym. Socjolożka i badaczka, ekspertka z zakresu cyfrowego dziedzictwa kulturowego, otwartej nauki, nowych technologii i prawa autorskiego. Autorka raportów, analiz i rekomendacji dotyczących społecznego wpływu technologii i związanych z nimi regulacji na sektory kultury, edukacji i nauki. Członkini zarządu Fundacji EUscreen oraz wiceprezeska Stowarzyszenia COMMUNIA. Aktywnie angażuje się w prace sieci rzeczniczych – Creative Commons i Knowledge Rights 21. Członkini Grupy Roboczej ds. Sztucznej Inteligencji (GRAI) przy Ministerstwie Cyfryzacji, Grupy Roboczej KIS 12 przy Ministerstwie Rozwoju i Technologii oraz Międzynarodowego Komitetu Doradczego Programu Pamięć Świata UNESCO.
Konrad Maj
doktor, psycholog społeczny. Kierownik i założyciel Centrum HumanTech na Uniwersytecie SWPS w Warszawie, adiunkt w Zakładzie Sztucznej Inteligencji na Wydziale Projektowania USWPS. Naukowo zajmuje się społecznymi i psychologicznymi aspektami nowych technologii, zwłaszcza sztuczną inteligencją oraz robotyką humanoidalną. Przewodniczy komitetowi organizacyjnemu międzynarodowej konferencji HumanTech Summit. Laureat konkursu „Popularyzator Nauki” organizowanego przez Ministerstwo Edukacji i Nauki (2023), nagrody im. M. Kopernika (2025), im. Stefana Szumana (2025). Stypendysta programu NAWA na Uniwersytecie Zhejiang w Hangzhou w Chinach. Zaliczony do grona 25 najwybitniejszych absolwentów 25-lecia Uniwersytetu SWPS.
Gabriela Manista
doktor nauk społecznych, specjalistka muzeologii cyfrowej i otwartego dostępu. Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego (prawo oraz nauki o komunikacji społecznej i mediach) oraz Uniwersytetu Sorbońskiego (zarządzanie projektami). Obecnie pracuje w Centrum Humanistyki Cyfrowej Instytutu Badań Literackich PAN, koordynując projekty krajowe i europejskie. Prowadzi zajęcia akademickie na Uniwersytecie Warszawskim i działa na styku nauki, kultury i innowacji. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się na dziedzictwie cyfrowym oraz społecznym wpływie instytucji kultury. Bierze udział w inicjatywach badawczych w ramach Horyzont Europa oraz projektach PALOMERA – Policy Alignment of Open Access Monographs in the European Research Area oraz HERIFORGE – cultural HERitage and Immersive technologies for innovation FORGE.
Inez Okulska
na co dzień zaklinaczka agentów, robotów i czasem ludzi, czyli Principal AI Innovation Architect (UiPath) oraz adiunktka w Centrum Wiarygodnej Sztucznej Inteligencji Politechniki Warszawskiej. Doktor nauk humanistycznych i mgr inż. automatyki, badaczka i popularyzatorka AI. Autorka wielu modeli, zbiorów danych i algorytmów, założycielka Zakładu Inżynierii Lingwistycznej i Analizy Tekstu w NASK-PIB, współzałożycielka i była redaktor naczelna hAI Magazine, pierwszego drukowanego kwartalnika poświęconego w całości tematyce sztucznej inteligencji, była dyrektor Departamentu Innowacji i Technologii w Ministerstwie Cyfryzacji, wyróżniana w rankingu Top 100 Women in AI oraz Top 100 Women in Data Science in Poland, oraz 25 Women for 2025 przez Forbes Women. Była członkini rad programowych topowych konferencji poświęconych AI – Data Science Summit, MLinPL, AI Summit. Na wielu scenach, w tym między innymi tedX, i w różnych mediach (telewizji, radio, podcastach) ludzkim językiem objaśnia nieludzką inteligencję.
Katarzyna Starosławska
ekspertka w obszarze danych i sztucznej inteligencji, z ponad 20-letnim doświadczeniem na styku technologii, strategii i innowacji. Doradza zarządom, instytucjom publicznym oraz organom Unii Europejskiej w zakresie budowania kompetencji cyfrowych i odpowiedzialnego wdrażania nowych technologii na poziomie krajowym i europejskim. Wspiera organizacje w projektowaniu i realizacji strategii opartych na danych, łącząc solidność technologiczną z wymogami etycznymi i regulacyjnymi, celami biznesowymi oraz rzeczywistymi potrzebami użytkowników. Obecnie pełni m.in. funkcje: członkini grupy eksperckiej SCIANCE AI in Science Working Groups (AISWGs) przy Komisji Europejskiej; Senior HCP & AI Specialist w ramach EuroHPC / LUMI AI Factory w Akademickim Centrum Komputerowym CYFRONET AGH; liderka strumienia „Data for AI” oraz członkini grupy „AI w Administracji Publicznej” w ramach Grup Roboczych ds. Sztucznej Inteligencji przy Ministerstwie Cyfryzacji; członkini grupy roboczej ds. partnerstw publiczno-prywatnych przy Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej; członkini Rady Biznesowej Fundacji Speakleash/ Bielik.ai (była Wiceprezeska Zarządu Fundacji).
Marcin Wilkowski
programista i historyk, pracownik Centrum Kompetencji Cyfrowych Uniwersytetu Warszawskiego, wykładowca Wydziału Historii UW. Prowadzi zajęcia z historii cyfrowej oraz warsztaty z pracy z danymi w projektach humanistycznych. Obronił doktorat poświęcony metodom badań historycznych wczesnego Webu w Polsce. Założyciel Pracowni Archiwistyki Webu, prowadzi projekt Humanistyka.dev, którego celem jest upowszechnianie kompetencji cyfrowych w humanistyce i kulturze, a na blog.humanistyka.dev publikuje omówienia interesujących tekstów naukowych, prezentuje projekty cyfrowe i komentuję nowe technologie z perspektywy humanistycznej. Pracował w Fundacji Ośrodka KARTA przy wsparciu archiwistyki społecznej oraz w Fundacji Nowoczesna Polska, koordynując prace Koalicji Otwartej Edukacji.
Rafał Wiśniewski
polski socjolog, wykładowca akademicki, menedżer kultury, profesor Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. W latach 2017–2025 wicedyrektor i dyrektor Narodowego Centrum Kultury. Obecnie kieruje działem statystyki i parametryzacji w Narodowym Instytucie Muzeów.
Zgłoszenia
Udział w wydarzeniu jest bezpłatny, a liczba miejsc jest ograniczona – decyduje kolejność zgłoszeń. Uczestnikom zapewniamy poczęstunek podczas przerwy kawowej oraz lunch, które będą również okazją do rozmów i wymiany doświadczeń w mniej formalnej atmosferze.
Informacje praktyczne
Termin: 19 listopada 2026 (czwartek)
Lokalizacja: Pałac Działyńskich w Poznaniu, Stary Rynek 78/79
Godziny: 9.00-17.00
Liczba miejsc ograniczona, decyduje kolejność zgłoszeń przez formularz.
Udział jest bezpłatny.
Planujemy transmisję online oraz późniejszą publikację wykładów i dyskusji w formie nagrań.
Patroni Jubileuszu 200-lecia Biblioteki Kórnickiej
Konferencja łączy się z obchodami jubileuszu 200-lecia Biblioteki Kórnickiej.
