Primum non nocere

Zobacz wystawę on-line: https://primumnonnocere.bkpan.pl/

Wystawa „Primum non nocere. Zbiory medyczne PAN Biblioteki Kórnickiej” jest próbą spojrzenia na kolekcję hrabiego Tytusa Działyńskiego z perspektywy pasjonata historii medycyny. W trakcie selekcji materiału zależało nam na tym, aby zaprezentować nie tylko imponujące stare druki, ale również broszury, przewodniki po uzdrowiskach lub wypisy z ksiąg domowych prowadzonych przez rodzinę Działyńskich. Mamy ogromną nadzieję, że zebrane materiały będą stanowiły dla Państwa zachętę do podróży w świat wielkich ojców medycyny, a także zagłębienia się w XIX-wieczne sposoby naszych przodków na radzenie sobie z różnego rodzaju dolegliwościami. W okresie pandemii najbardziej zachęcamy do działu „Plagi i epidemie”, który opowiada o metodach unikania i leczenia chorób zakaźnych stosowanych na przestrzeni wieków.

Zakres chronologiczny wystawy obejmuje okres od czasów najdawniejszych do drugiej połowy XIX w. W części pierwszej skupiamy się na medycynie akademickiej, oficjalnej, która wyznaczała trendy obowiązujące zarówno w zakresie diagnostyki i leczenia, jak i formowania zawodu lekarskiego. Dowiemy się, kiedy zaczął powstawać corpus medicinae, czyli zbiór podstawowej literatury fachowej. Zapoznamy się z wybranymi opracowaniami naukowymi o bardzo różnorodnej tematyce z królową nauk medycznych – anatomią – na czele. Część druga prezentuje sylwetki lekarzy: zarówno największe gwiazdy medycznego firmamentu (Hipokrates i Galen), jak i postacie mniej znane, za pośrednictwem których pokazujemy różne aspekty zawodu (wykładowca – nauczyciel młodzieży, medyk nadworny, anatomopatolog, lekarz-samouk itd.). Stosunkowo sporo miejsca poświęcono medykom związanym z Wielkopolską. W części trzeciej zapoznamy się z najgroźniejszymi chorobami epidemicznymi, które nękały Europejczyków od starożytności po XIX w., a w czwartej zajrzymy do słynnych zakładów zdrojowych znajdujących się na terytorium dawnej Rzeczypospolitej. W części piątej oddalimy się od uniwersyteckich katedr i wybierzemy na prowincję. Powędrujemy wiejskimi gościńcami oraz ulicami miast i miasteczek, aby przyjrzeć się zwykłym ludziom. Dowiemy się, jak na co dzień radzili sobie z chorobami i gdzie udawali się po pomoc, gdy w okolicy nie było lekarza. Po drodze zajrzymy na łąki, do lasów i ogrodów, by zebrać zioła i przygotować z nich lecznicze mikstury, a na koniec odwiedzimy staropolski dworek ziemiański, gdzie zaopiekuje się nami panna apteczkowa.

Wszystkie obiekty zaprezentowane na wystawie zostały w pełni zdigitalizowane i udostępnione na Platformie Cyfrowej Biblioteki Kórnickiej. Mamy ogromną nadzieję, że podróż po zbiorach medycznych zebranych w Bibliotece Kórnickiej będzie dla Państwa przyjemnością.

Magdalena Marcinkowska: Kuratorka wystawy
dr Aleksandra Losik-Sidorska: Koordynatorka projekt