Teofila Działyńska<POWRÓT>

       (1714 - 1790), córka Zygmunta, właściciela Kórnika i Teresy Tarłówny. Ur. się 28 grudnia 1714 r. w Kórniku. Została sierotą w wieku 11 lat. Za mąż wyszła w roku 1732 za Stefana Szołdrskiego, starostę łęczyckiego, który zmarł dość wcześnie, w 1738 lub w 1737 r. 24-letnia wdowa została z dwuletnim synkiem, Feliksem (ur. 30.05. 1736 r.). Mimo tak młodego wieku znakomicie poradziła sobie z prowadzeniem majątku. Feliksa wychowała bardzo dobrze. W założył miasteczko Nowy Tomyśl, gdzie erygował kościół protestancki. Zmarł bezdzietnie, zapisując całą majętność stryjecznemu wnukowi Wiktorowi Szołdrskiemu. Od rodziny Szołdrskich wyprocesowała majętność kórnicką rodzina Działyńskich.
       Teofila wyszła powtórnie za mąż w 1748 lub 1743 r. za Aleksandra Hilarego Potulickiego. Była od niego starsza o 8 lat i majętniejsza. Z tego związku urodziły się dwie dziewczynki. Małżeństwo nie trwało długo. Potuliccy rozwiedli się w 1754 r. Teofila odtąd pozostała sama. Kto byt winien rozkładowi małżeństwa - trudno dociec. Biała Dama nie miała zbyt łatwego charakteru. Czuła się niezależna majątkowo i swojej niezależności pilnowała. Jeśli nawet Aleksander Hilary, żeniąc się z bogatą wdówką miał nadzieję na dopuszczenie do wspólnoty majątkowej - musiał się bardzo rozczarować.
       Teofila posiadała liczne dobra: miasto Kórnik z zamkiem i folwarkami, Bnin z przedmieściami, Czołowo, Kamionki, Mieczewo, Konarskie, Czmoń, Radzewo, Olędry Błażejewskie, Olędry Zwolskie, Olędry Borowskie, Czmońskie, Radzewskie, Dachową, Kijewo, Żabikowo, Ziminę, Januszewo, Pierzchno, Skrzynki, Szczodrzykowo, Kromolice, Dziećmierowo, Runowo, Dźwierszno, Nową Wieś, Wielowieś, Witogoszczę, Borzyszkowo, Szczytniki, Prusinowo, Biernatki, Daszewice, Krzyżowniki, Robakowo, Rościane, a także wielkie połacie leśne dochodzące aż do południa Poznania. Jej sława świetnej właścicielki i "dyrektorki" wielu "przedsiębiorstw" rolnych roznosiła się szeroko po ówczesnej Polsce. Wiele rodzin szlacheckich prosiło ją o przyjęcie dzieci na naukę. Znana była także jako propagatorka rzemiosła w Kórniku, stworzyła np. manufaktury sukna i jedwabiu.
       Mało wiadomo o niej jako o człowieku; o jej poglądach, upodobaniach. Wiele zasług miała dla Kórnika. Przebudowała swój pałac w typie rezydencji entre cour et jardin (z tego czasu ostały się jeszcze oficyny). Przed zamkiem, wśród klombów tryskała fontanna z postaciami lwów. Z tyłu pałacu pomieszczono piękny ogród z oranżeriami. Teofila fundowała zbór i ratusz w Bninie; dbała o jazy i tamy. Na jeziorze kórnickim też była tama. We wszystkich jej majętnościach uzdatniano drogi, ustawiano wiatraki i młyny. Nie należała Teofila do srogich właścicieli; do jej majątków starało się dostać wielu robotników czy zbiegłych. niewolnych chłopów. Zrezygnowała, przynajmniej częściowo, z pańszczyzny chłopów. Podjęła tę odważną decyzję - by zwiększyć dochody. Postanowiła osiedlić w swych dobrach Niemców, ponieważ oni zgadzali się na wyższy czynsz dzierżawny. Realizacja postanowień dziedziczki Kórnika była bardzo trudna. Popieranie innowierców (a byli nimi w większości sprowadzeni Niemcy) było zabronione i trzeba było nie lada wykrętów aby to wszystko załatwić pomyślnie. Padały także zarzuty opieki nad Żydami. Akcja wprowadzania gospodarki czynszowej (tzw. olędrów) polegała, z grubsza rzecz biorąc, na osadzaniu wolnych chłopów dzierżawców. To także nie obyło się bez problemów. Można mniemać, że do r. 1783 akcja czynszowania ziemi została zakończona. Działalność Białej Damy wzbudzała podziw współczesnych.
        Teofila zmarła 26 listopada 1790 r. Pochowano ją w kościele kórnickim.