Charakterystyka zbiorów

	Charakterystyka zbiorów – bibliografia

Najcenniejszym obiektem kultury polskiej umieszczonym w zamku jest biblioteka, założona przez Tytusa Działyńskiego w 1826 roku. Obecnie zawiera ona około 325.000 jednostek bibliotecznych w tym: 15.000 rękopisów, 30.000 starych druków, 1.500 starych map i atlasów, kolekcje fotografii i pocztówek oraz bardzo wartościowy zbiór 19 000 grafik z XIX i XX wieku. Jednak nie liczba książek, ale jakość zbiorów sytuuje Bibliotekę Kórnicką wśród najlepszych bibliotek polskich.

Spośród zabytków rękopiśmiennych posiadamy takie jak: autografy Adama Mickiewicza: Dziadów część III, Pani Twardowska (fascimile tego utworu można nabyć w zamku), Juliusza Słowackiego Smutno mi Boże..., Cypriana Kamila Norwida O miłości ksiąg dwie z 1857 r., autografy prac i listów Tadeusza Kościuszki, Juliana Ursyna Niemcewicza, Józefa Wybickiego, ale także Napoleona i wielu innych postaci ze świata kultury i nauki. Prócz tego w Bibliotece znajduje się spuścizna Kazimiery Iłłakowiczówny, znaczna część dorobku Romana Brandstaettera i innych polskich literatów.

Wśród starych druków posiadamy wiele unikatów, to znaczy druków, które istnieją tylko w jednym egzemplarzu. Najstarszy z nich to Ars moriendi z XV wieku. Do wyjątkowo cennych unikatów zaliczają się jedyne egzemplarze dzieł: Jana Kochanowskiego Szachy, Mikołaja Reja Żywot Józefa, Mikołaja z Wilkowiecka Historyja o chwalebnym zmartwychwstaniu Pańskim, Mikołaja Sępa-Szarzyńskiego Rytmy abo wiersze polskie.

Cenne zabytki historyczne reprezentują odpisy kronik Wincentego Kadłubka z XV wieku, kronik Długosza z XVI wieku, jedyny w Polsce zbiór dokumentów dotyczących konfliktów polsko-krzyżackich z XIV i XV wieku (dokumenty te zostały częściowo opublikowane przez Tytusa Działyńskiego, a obecnie wydawnictwo to jest kontynuowane). Ogromną wartość posiada zbiór odpisów wszystkich pism z kancelarii króla Zygmunta Augusta. Publikację tego zbioru zapoczątkował Tytus Działyński w 1852 roku a wydawnictwo to jest kontynuowane. Tytus zgromadził także bogate zbiory do dziejów polskiego parlamentaryzmu okresu I Rzeczypospolitej.

Tytus Działyński podczas podróży po Europie w latach 1817-1828 skupował w antykwariatach przede wszystkim polonica (to znaczy rękopisy i druki dotyczące spraw polskich). Dzięki niemu biblioteka posiada wyjątkowo wysoką rangę i to nie tylko w skali naszego kraju. Również syn Tytusa – Jan nie szczędził pieniędzy na tego rodzaju zakupy. Może dlatego wnętrza zamku są skromnie umeblowane, w porównaniu do innych rezydencji magnackich, a ich właściciele prowadzili nader oszczędny tryb życia.

Specjalnością biblioteki są historia parlamentaryzmu polskiego, ruchy protestanckie w Polsce, dokumenty książęce i królewskie XIII-XVIII w., archiwum Wielkiej Emigracji. Zbiory biblioteczne – zgodnie z wolą ich fundatorów – są nadal uzupełniane, udostępniane i przechowywane dla następnych pokoleń Polaków.